Mamlakatimizda har yili qariyb 270 mingga yaqin yangi oila tashkil topmoqda. Bu raqam yurtimizda demografik o‘sish barqaror ekanini, yoshlarimiz o‘z kelajagini shu zaminda qurishga intilayotganini ko‘rsatadi. Oila — jamiyatning eng muhim ijtimoiy bo‘g‘ini, ma’naviy qadriyatlar beshigi, kelajak avlod tarbiyalanadigan maskandir. Shu bois yosh oilalarni har tomonlama qo‘llab-quvvatlash davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri etib belgilangan.

Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev ta’kidlaganidek, yosh oilalar uchun eng avvalo qulay va shinam uy-joy zarur. Zero, mustahkam oila poydevori ko‘p jihatdan barqaror turmush sharoitiga bog‘liq. Shu maqsadda uy-joy ipoteka dasturi doirasida kredit stavkasining 14 foizdan oshgan qismini davlat budjeti hisobidan qoplab berish tizimi joriy etilmoqda. Bu mexanizm yosh oilalarning moliyaviy yukini sezilarli darajada kamaytirib, ularning uy-joyli bo‘lish imkoniyatlarini kengaytiradi.

Mazkur tashabbusning ijtimoiy ahamiyati nihoyatda katta. Birinchidan, yosh oilalarning mustaqil hayot boshlashi uchun zarur shart-sharoit yaratiladi. Ikkinchidan, ipoteka tizimidagi imtiyozlar orqali aholining ijtimoiy himoyasi kuchayadi. Uchinchidan, qurilish sohasi rivojlanib, yangi ish o‘rinlari yaratiladi. Demak, bu chora nafaqat oilalar farovonligiga, balki mamlakat iqtisodiyotining o‘sishiga ham xizmat qiladi.

Bugungi globallashuv va axborot xurujlari kuchayib borayotgan davrda yoshlarning ma’naviy immunitetini mustahkamlash masalasi dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Turli yot g‘oyalar, asossiz ma’lumotlar va zararli oqimlar ta’siriga qarshi eng samarali vositalardan biri — bu kitob va mutolaa madaniyatidir. Shu bois yoshlar o‘rtasida kitobxonlikni keng targ‘ib etish muhim vazifa sifatida qayd etildi.

Mazkur yo‘nalishda “Kitobxonlik madaniyatini rivojlantirish” jamg‘armasi tashkil etilishi yangi bosqichni boshlab berdi. Ushbu jamg‘arma orqali eng iste’dodli yozuvchilarga ijodiy buyurtma berilib, bir yil davomida har oy 20 million so‘mdan haq to‘lanadi. Bu esa ijodkorlar uchun barqaror moddiy rag‘bat yaratib, sifatli asarlar yaratilishiga zamin hozirlaydi. Natijada milliy adabiyotimiz boyiydi, yoshlarimiz esa mazmunli va chuqur g‘oyaviy asarlar bilan tanishish imkoniga ega bo‘ladi.

Shuningdek, eng sara xorijiy adabiyotlarni o‘zbek tiliga tarjima qilish hamda milliy adabiyotlarimizni xorijiy tillarga o‘girish va chop etish xarajatlarining yarmi qoplanishi ko‘zda tutilgan. Bu tashabbus ikki tomonlama ahamiyatga ega. Bir tomondan, yoshlarimiz jahon adabiyotining eng yaxshi namunalaridan bahramand bo‘ladi. Ikkinchi tomondan, milliy adabiyotimiz xalqaro miqyosda targ‘ib qilinadi, o‘zbek ijodkorlarining asarlari dunyo kitobxonlariga yetib boradi.

Yangi o‘quv yiliga qadar eng yaxshi 100 ta asardan iborat kitoblar to‘plamini tayyorlab, barcha maktab va texnikumlarga yetkazish topshirilgani ham alohida e’tiborga loyiq. Bu orqali ta’lim muassasalarida yagona, puxta saralangan adabiyotlar fondi shakllantiriladi. Maktablardagi eng faol kitobxon o‘quvchilarga 10 million so‘mdan mukofot berilishi esa yoshlar o‘rtasida sog‘lom raqobat va mutolaa madaniyatini yanada kuchaytiradi. Rag‘bat bor joyda intilish, intilish bor joyda esa natija bo‘ladi.

Bundan tashqari, kitob savdosini rivojlantirish, kutubxona, “book cafe” va kitob do‘konlari tarmog‘ini kengaytirish maqsadida tadbirkorlarga 3 yil muddatga 1 milliard so‘mgacha 7 foizli ssuda ajratish tizimi joriy etiladi. Oyiga 10 ming donadan ortiq kitob savdosini amalga oshirgan tadbirkorlar ushbu imtiyozdan foydalanishlari mumkin. Bu esa kitob bozori infratuzilmasini rivojlantirib, intellektual mahsulotlar aylanmasini oshiradi.

Umuman olganda, yosh oilalarni uy-joy bilan ta’minlash va kitobxonlik madaniyatini yuksaltirishga qaratilgan mazkur chora-tadbirlar o‘zaro uzviy bog‘liqdir. Farovon oila — barqaror jamiyat poydevori bo‘lsa, kitobxon avlod — ma’naviy yetuk kelajak kafolatidir. Uy-joy bilan ta’minlangan, ijtimoiy himoyalangan yosh oila farzandlariga sifatli tarbiya berishga ko‘proq imkoniyat topadi. Kitobxon, bilimli yoshlar esa mamlakat taraqqiyotining asosiy harakatlantiruvchi kuchiga aylanadi.

Shunday ekan, davlatimiz tomonidan ilgari surilayotgan ushbu tashabbuslar nafaqat bugungi kun ehtiyojlariga, balki uzoq muddatli strategik maqsadlarga ham xizmat qiladi. Yosh oila va ma’rifatli jamiyat tushunchalari bir-birini to‘ldiradi. Zero, mustahkam uy va boy ma’naviyat uyg‘unlashgan joyda taraqqiyot barqaror bo‘ladi.

Pedagogika fakulteti yoshlar masalalari va ma`naviy-ma`rifiy ishlar bo`yicha dekan o`rinbosari

S.Dadaboyev